Nietrzymanie moczu to problem, który może dotknąć każdą kobietę – niezależnie od wieku. Ma nie tylko wpływ na zdrowie fizyczne, ale też na komfort, pewność siebie i codzienne funkcjonowanie. Szacuje się, że problem ten dotyczy nawet co trzeciej kobiety na świecie, a w ostatnich latach coraz częściej pojawia się u młodszych kobiet.
Na szczęście, niezależnie od tego, czy Twoje dolegliwości są lekkie, czy bardziej uciążliwe, dostępne są skuteczne metody leczenia, które pomagają odzyskać kontrolę nad pęcherzem i poczucie pewności siebie. W tym artykule wyjaśniam, kto jest bardziej narażony na nietrzymanie moczu, jakie metody leczenia są skuteczne i jak wygląda proces terapeutyczny oraz zalecenia po terapii czy zabiegu.
Jak często występuje wysiłkowe nietrzymanie moczu u kobiet?
- Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM) to jeden z najczęstszych typów NTM u kobiet. Stanowi około 50% wszystkich przypadków nietrzymania moczu u kobiet.
- Częstość wzrasta z wiekiem: u młodszych kobiet (np. poniżej 40-50 lat) problem może występować rzadziej, natomiast po 50-tym roku życia częstość rośnie znacząco.
- W Polsce ponad 15% kobiet powyżej 60 lat zgłasza problem wysiłkowego nietrzymania moczu.
rodzaje nietrzymania moczu
Według Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organisation – WHO) i Międzynarodowego Towarzystwa Kontynencji (International Continence Society – ICS), nietrzymanie moczu (NTM) jest przypadłością obejmującą jakikolwiek epizod niezależnego od woli wycieku moczu z pęcherza moczowego. Nietrzymanie moczu może być objawem wielu schorzeń. W zależności od przyczyny mogą występować różne rodzaje. Trzy najczęściej występujące typy nietrzymania moczu:
- Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM) – wyciek moczu przy skokach ciśnienia śródbrzusznego: kaszel, kichanie, śmiech, ruch, podnoszenie ciężarów.
- Nietrzymanie moczu z parcia – w skład którego wchodzi zespół pęcherza nadreaktywnego (Overactive bladder – OB), czyli częste i nagłe parcia na mocz.
- Mieszane nietrzymanie moczu – kombinacja wysiłkowego nietrzymania moczu i parć naglących
Stopnie wysiłkowego nietrzymania moczu
Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM) może mieć różne nasilenie. Klasyfikacja stopni pozwala określić, jak duży wpływ problem ma na codzienne życie i pomaga dobrać odpowiednie leczenie. W praktyce wyróżnia się zazwyczaj trzy stopnie:
- Stopień I – popuszczanie moczu pojawia się tylko przy dużym wysiłku fizycznym, np. przy bieganiu, skakaniu lub intensywnym kaszlu. Zwykle objawy są sporadyczne i niewielkie, ale mogą być uciążliwe w codziennym funkcjonowaniu.
- Stopień II – wyciek moczu zdarza się przy mniejszym wysiłku, np. przy chodzeniu, wstawaniu z krzesła lub kichaniu.
- Stopień III – nietrzymanie moczu występuje niemal przy każdym wysiłku, a czasem nawet w spoczynku. Problemy są znaczne i wpływają na jakość życia, często wymagając połączenia fizjoterapii i zabiegów operacyjnych.
Rozpoznanie stopnia wysiłkowego nietrzymania moczu jest istotne nie tylko dla planowania terapii, ale także dla monitorowania efektów leczenia. Nawet łagodne przypadki warto rozpocząć od ćwiczeń i terapii fizjoterapeutycznej, ponieważ wczesna interwencja zwiększa szanse na pełną kontrolę nad pęcherzem i komfort życia.
czynniki ryzyka wysiłkowego nietrzymania moczu
- przebyty poród (z użyciem kleszczy, próżnociągu)
- niedobór estrogenów związany z menopauzą (niedobór estrogenu skutkuje obniżeniem napięcia mięśniowego i osłabienia podparcia cewki)
- nadwaga i otyłość (nadmiar tkanki tłuszczowej zwiększa nacisk na narządy miednicy mniejszej)
- przebyte operacje brzuszne
- urazy miednicy
- przewlekły kaszel, choroby płuc
- praca fizyczna, częste dźwiganie ciężkich przedmiotów
- zaparcia, parcie podczas wypróżniania i opróżniania pęcherza
- obciążająca aktywność fizyczna
leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu
Metody nieoperacyjne
Leczenie obejmuje metody nieoperacyjne i operacyjne. Najważniejszym krokiem jest fizjoterapia uroginekologiczna, której skuteczność jest poparta licznymi badaniami. Metody fizjoterapii zalecane dla osób z wysiłkowym nietrzymaniem moczu:
- trening mięśni dna miednicy – polegający na zwiększaniu siły, wytrzymałości i poprawie koordynacji mięśniowej
- korekcja postawy
- biofeedback mięśni dna miednicy – terapia wykorzystująca czujniki i urządzenia do wizualizacji pracy mięśni na ekranie komputera
- edukacja i modyfikacja nawyków toaletowych
- elektrostymulacja przezpochwowa – pobudzanie do pracy mięśni za pomocą bodźców elektrycznych
- głęboka stymulacja elektromagnetyczna – stymuluje komórki nerwowe, mięśnie i naczynia krwionośne, co prowadzi do poprawy ukrwienia i dotlenienia tkanek.
Zobacz: Fizjoterapia uroginekologiczna – w czym może pomóc?
Metody operacyjne
W sytuacji, gdy metody niechirurgiczne nie wystarczą, rozważa się leczenie operacyjne. Najczęściej stosowane metody to użycie taśm podcewkowych.(TOT i TVT). Ich zadaniem jest stabilizacja cewki moczowej, aby zapobiec wyciekowi moczu podczas wzrostu ciśnienia śródbrzusznego.
W łagodniejszych przypadkach lekarze mogą zastosować ostrzyknięcie cewki moczowej. Metoda ta zwiększa objętość tkanki wokół cewki moczowej i działa raczej krókoterminowo. Rzadziej stosowane są procedury typu kolposuspensja, czyli podniesienie szyi pęcherza i przedniej ściany pochwy.
nowoczesne metody leczenia: Botoks i laser
Botoks
Botoks sprawdza się głównie przy nietrzymaniu moczu typu nagłego parcia, związanego z pęcherzem nadreaktywnym, i jest mniej skuteczny w wysiłkowym nietrzymaniu moczu. Wstrzyknięcia mogą zmniejszyć objawy, ale często wymagają powtórzenia, a zabieg wiąże się z pewnym ryzykiem, takim jak zatrzymanie moczu czy infekcje dróg moczowych.
Laser
U kobiet z lekkim lub umiarkowanym wysiłkowym nietrzymaniem moczu efekt zabiegów laserowych może być dobry. Warto pamiętać, że wciąż brak dużych badań długoterminowych, a zabiegi te często wymagają powtórzeń i mogą być kosztowne.
podsumowanie
Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest częstym problemem, ale dostępnych jest wiele metod leczenia. Fizjoterapia uroginekologiczna jest pierwszym i bezpiecznym krokiem, który daje dobre wyniki, jeśli stosuje się ją regularnie i wcześnie. Operacje takie jak TVT czy TOT są skuteczne, ale wiążą się z ryzykiem i wymagają odpowiedniego przygotowania. Metody nowoczesne, jak laser czy botoks, mogą być wsparciem dla wybranych pacjentek, lecz na razie nie zastępują sprawdzonej terapii fizjoterapeutycznej.
Jeżeli problem stał się dla Ciebie trudny do zaakceptowania – nie odkładaj działań. Konsultacja z fizjoterapeutką uroginekologiczną to pierwszy krok, który może przywrócić kontrolę nad pęcherzem i komfort życia.
